شناسه خبر : 100171
تاریخ ارسال : ۱۷ دی ۱۳۹۶ - ۰:۵۳ ق٫ظ

برجام و گمانه های پیش رو

Want create site? Find Free WordPress Themes and plugins.

به سر آمدن مهلت قانونی کنگره در ۲۲ آذرماه و قرار گرفتن دوباره سرنوشت برجام در حیطه اختیارات قانونی رئیس جمهوری امریکا در حالی است که به نظر می‌رسد تصمیم ترامپ در مهلت قانونی ۱۵ ژانویه (۲۵ دی) در سایه تأثیرپذیری از تحولات داخلی ایران و برخی اغتشاشات پدید آمده قرار گرفته است. در چنین شرایطی تصمیم ترامپ با توجه به ویژگی غیرقابل پیش‌بینی بودن و در عین حال ستیز مستمری که با میراث اوباما دارد، با چهار احتمال مواجه است.
۱- تمدید فرآیند قانونی برجام به توصیه تیم نظامی وامنیتی و شورای امنیت ملی امریکا (کلی، مستر، ماتیس، پمپئو و تیرسلون)؛ حمایت کنندگان از این تصمیم با این استدلال و قناعت که نقطه نظرآژانس بین‌المللی انرژی اتمی، اتحادیه اروپا و جامعه جهانی پیرامون برجام تأمین شده و ازسوی دیگر به علت بروز بحران‌های طوفانی ناشی از تصمیم‌گیری ترامپ مربوط به بیت‌المقدس و افزایش فزاینده تنش در شبه‌جزیره کره که جهان را در آستانه سال جدید میلادی در امواج تشنج‌های رو به تزاید قرار داده است، ضرورت دارد تا با یک رویکرد عقلایی، رویکرد نوینی در سیاست خارجی امریکا عرضه شود تا عملاً با یک تاکتیک معقول، فرصت جدیدی را برای جایگاه امریکا در عرصه جهانی بازتولید کند.
۲- تمدید برجام برای بار آخر؛ براساس تشریفات و فرآیند قانونی با توجه به ارجاع دادن تصمیم‌گیری درباره «تأیید پایبندی ایران به برجام» از کنگره به رئیس جمهوری و نگرانی ترامپ از عوارض امضا نکردن و تمدید ۳ ماه یکبار برجام کاسته شده است. زیرا در این شرایط بیشتر مسئولیت و عواقب خروج از برجام متوجه کنگره و شانه خالی کردن از وظایفش قلمداد خواهد شد. به این ترتیب دیگر وظیفه تمدید هر ۹۰ روز یکبار،ترامپ را به لحاظ روحی آزرده خاطر نخواهد ساخت.
۳- مخالفت مجدد با تمدید برجام از سوی ترامپ با هدف تأمین راهبردهای منفعت محور خویش؛ این رویکرد عملاً در چارچوب تأمین هر چه بیشتر منافع اقتصادی مردم امریکا معرفی می‌شود. هر چند ادامه خط مشی سال نخست ریاست جمهوری ترامپ می‌تواند به تحقق خواست‌های شرکا و متحدین راهبردی او شامل نتانیاهو و متحدین عرب (سعودی و امارات) باشد و حتی گام‌های بی‌محابای بیشتر از سوی این ائتلاف پیگیری شود.
۴- مسکوت گذاشتن و یا انتخاب بازی تعلیق امضا با هدف لزوم تحقق خواست‌ها و تفسیرهای جاه‌طلبانه از برجام؛ این امر می‌تواند فرصت شکل‌گیری اجماع بین دولت و کنگره را به مرور زمان فراهم آورد. ترامپ با رویکرد نه تأیید و نه مخالفت، برجام را در یک حالت معلق و خنثی نگه می دارد تا در گذر زمان بتواند سیاست فشار هر بیشتر برای تعدیل برجام و اخذ امتیازات فزون‌تر از شرکای اروپایی خود را تعقیب کند.
بالانس مزایا و مضار در دیپلماسی امریکا نسبت به برجام و ایران در رویکردی زیگزاگی میان گزینه‌های اول و سوم مردد است. با این حال به نظر می‌رسد که در راهبرد آینده ترامپ، سناریوی اول در حال تقویت است. زیرا براساس قاعده واقع‌گرایی و اجماع جهانی استوار است و در نهایت با رویکرد تجارت مسلک ترامپ که همواره به دنبال رجحان سود بر زیان بوده است، این گزینه بر تمامی سناریوها مزیت نسبی بیشتری خواهد داشت. با وجوداین،این واقعیت را نباید از نظر دور داشت که ترامپ همواره خط مشی و راهبرد جداگانه و نواختن نت‌های متضاد در ارکستر را صرفنظر از نتایج همه گزینه‌ها در دستور کار داشته است. بنابراین همچنان محتمل است که او رویکرد عملی خود در تعامل با سرنوشت برجام را بر مدار حفظ ترسانیدن کشورهای صنعتی جهان ادامه داده و نقطه کانونی این راهبرد مسموم کننده را بر القای مستمر چشم‌انداز تردیدآمیز برای کشورهای اروپایی و آسیایی در تعامل با جمهوری اسلامی ایران حفظ کند. سنگ‌اندازی بر سر راه این کشورها با برخورداری از ابزار فشارهای مالی بویژه درمسیر مراودات ارزی (با دلار) و تعاملات بانکی و سرمایه‌گذاری راهبردی است که جمهوری اسلامی ایران باید در مواجهه با آن در چارچوب ساز و کارهای قانونی پیش‌بینی شده در برجام، فرآیندهای حقوقی پاسخگویی را فراروی ترامپ بگشاید.

 

اکبر قاسمی
سفیر سابق ایران در اوکراین

Did you find apk for android? You can find new Free Android Games and apps.

اخبار مرتبط

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

کليه حقوق اين سايت متعلق به پایگاه خبری تحلیلی خطِ اعتدال بوده و استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلا مانع است.

بالا