شناسه خبر : 110720
تاریخ ارسال : ۲۴ اردیبهشت ۱۳۹۷ - ۰:۲۸ ق٫ظ
سیدجواد میری:

صدای مردم را بشنویم /در این فضا، نقطه‌ امیدبخش این است که به اراده‌ ملی بازگشت کنیم؛ از این رو کاری که ترامپ انجام داد، بزرگترین کمک به ایرانیان بود

Want create site? Find Free WordPress Themes and plugins.

۱. اینکه اساساً برجام چه جایگاهی در سیاست خارجه‌ ایران و چه‌ربطی به آرایش سیاسی نیروهای داخل نظام در ایران داشت یکی از مسائل بسیار کلیدی است که اثرگذاری آن را در دو انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۹۲ و ۹۶ و انتخابات مجلس سال ۹۴ به وضوح می‌توان دید، به‌طوری که آرایش بسیاری از نیروها به انحای مختلف به برجام ربط پیدا می‌کرد.


۲. نکته‌ مهم دیگر این است که برجام یک جنبه‌ حقوقی و بین‌المللی نیز دارد. از این رو، کسانی که در حوزه‌ حقوق بین‌الملل کار می‌کنند، باید در خصوص چیستی توافقنامه‌ بین‌المللی، پیامدها، چارچوب‌ها و ضمانت‌های اجرایی آن برای افکار عمومی چه در داخل ایران و چه خارج از ایران روشنگری کرده و تبیین کنند که حال که امریکا به‌عنوان یکی از طرف‌های این تفاهمنامه از این قرارداد بین‌المللی خروج کرده است، متوجه چه تبعاتی از منظر حقوقی خواهدشد؟ اما این رخداد جنبه‌ جامعه‌شناختی هم دارد که سعی می‌کنم بیشتر بر این جنبه تمرکز کنم.
۳. خروج ترامپ از برجام واقعیتی را در داخل ایران عریان کرد و آن، این است که مادامی که ما بین منافع ملی در سطح کلان جهانی و اختلافات یا تفاوت‌های جناحی، حزبی، گروهی، طبقاتی در داخل ایران، تمایزی قائل نشویم، در سطح بین‌المللی بسیار تضعیف خواهیم شد. تقریباً از سال‌ ۱۳۷۶ تا به امروز که حدود دو دهه از عمر سیاسی جمهوری اسلامی ایران می‌گذرد تمامی تلاش ما در عرصه‌ سیاسی برای تخریب ظرفیت‌های دوجناح اصولگرا و اصلاح‌طلب به‌کار رفته است. یعنی دو جناح نتوانسته‌اند به یک زبان مشترک و مفاهمه‌ای برسند که نقطه‌ کلیدی و دال محوری آن «منافع ملی مردم ایران» باشد.
۴. در بسیاری از کشورهای پیشرو مکانی وجود دارد به‌نام «دانشگاه» که در آن ایده‌های کلان پرورانده می‌شود و بعد در اختیار اصحاب سیاست قرار می‌گیرد. نخبه کسی است که توسط اجتماعات علمی به‌رسمیت شناخته شده و ایده‌هایش به انحای گوناگون در حوزه‌های مختلف بازخوانی و بازمفهوم‌سازی می‌شود و تأثیر خود را بر ساختارهای فکری، فرهنگی، اجتماعی، دینی و حقوقی و به یک معنا کلیت تمدنی یک سرزمین و یک تمدن می‌گذارد. پرسشی که اینجا مطرح می‌شود این است که ما چقدر در چنین بزنگاه‌هایی از نخبگان‌مان بهره می‌گیریم؟
از این منظر، خروج ترامپ از برجام، می‌تواند فرصتی را برای شکل‌گیری این مفاهمه بین «اصحاب قدرت» و «اصحاب تفکر» ایجاد کند و اصحاب قدرت باید به این نتیجه برسند که برای اینکه بتوانند از این فضا بیرون آیند باید به اصحاب تفکر و دانشگاهیان و کسانی که به گونه‌ای پرچم تفکر انتقادی را در جامعه برداشتند، مراجعه کنند.
۵. در این فضا، نقطه‌ امیدبخش این است که به اراده‌ ملی بازگشت کنیم؛ از این رو کاری که ترامپ انجام داد، بزرگترین کمک به ایرانیان بود. در جهان کشورهایی از قدرت واقعی برخوردارند که متکی به «اراده‌ ملی» باشند؛ اراده‌ ملی به این معنا که رأی اکثریت بر تمام ارکان حاکمیت، ساری و جاری باشد. در این فضا، بازیابی جایگاه ملی در معادلات سیاسی، چه داخلی، چه خارجی، چه منطقه‌ای، چه بین‌المللی و… می‌تواند راهگشا باشد. در این صورت است که دولت‌ها و حاکمیت‌ها می‌توانند در برابر زورگویی‌های استعمارگران و امپریالیست‌ها مقاومت کنند.
۶. شاه‌کلید عبور ما از مسائل و مشکلات کنونی «بازگشت به اراده‌ ملی» است و لازمه این امر نیز جلب «اعتماد عمومی» است که این اعتماد با به کارگیری اراده عمومی در جریان تصمیم‌گیری‌ها محقق می‌شود؛ اینکه «قدرت انتخابی» بر «قدرت انتصابی» ترجیح داده شود. حال اگر قدرت انتصابی بر قدرت انتخابی اکثریت در هر کجا ارجحیت پیدا کند، اراده‌ ملی تضعیف شده و شکاف حاکمیت با ملت بیشتر می‌شود. در این فضا، یافتن زبانی برای مفاهمه و شفاف‌سازی می‌تواند گره‌گشا باشد. از این رو، باید به یک نظام شفاف و پاسخگو برسیم تا ملت بتواند به حاکمیت خود اعتماد کند، چون شاه‌کلید جوامع موفق «اعتماد اجتماعی» است و برای تقویت و افزایش آن باید صدای مردم را شنید و تنها در این صورت است که می‌توان آسیب‌های خروج ترامپ از برجام را به حداقل رساند.

 

دکتر سیدجواد میری
دانشیار جامعه‌شناسی پژوهشگاه
علوم‌انسانی و مطالعات‌فرهنگی

 

روزنامه ایران

Did you find apk for android? You can find new Free Android Games and apps.

اخبار مرتبط

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

کليه حقوق اين سايت متعلق به پایگاه خبری تحلیلی خطِ اعتدال بوده و استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلا مانع است.

بالا