شناسه خبر : 179476
تاریخ ارسال : ۶ اردیبهشت ۱۴۰۰ - ۸:۳۳ ق٫ظ
آیت الله گرامی:

مفسر قرآن باید عامل به آیات باشد / قرائتی که در آن فهم نباشد،‌ خاصیتی ندارد/ غیر روزه داران چگونه از ماه رمضان توشه ای بردارند؟

محمدعلی خرمی؛ استاد برجسته دروس خارج حوزه علمیه قم با تأکید بر انس با قرآن در ماه مبارک رمضان، گفتند: در برخی از کشورها به تلاوت آیات قرآن اهمیت بیشتری می دهند و در برخی به تفسیر و فهم قرآن و به نظر ما فهم قرآن از قرائت و تلاوت آن اولی است؛ اما قرائتی که در آن فهم نباشد،‌ خاصیتی ندارد. البته فهم کلی. آدمی که قرآن می‌خواند، ولی به تفسیرش مراجعه نمی‌کند با آن‌که اصلا نمی‌خواند فرق دارد، ولی کسی که دنبال فهم نیست از قرائت برداشت کامل را ندارد. از سوی دیگر کسی که قرآن را تفسیر می کند اول باید این کتاب را بفهمد و عمل‌کننده باشد و بداند به همان اندازه که عمل می‌کند، تاثیر کلام دارد.

آیت الله گرامی در گفت وگو با شفقنا بیان کردند: تمام احکام و مناسکی که در اسلام بیان‌شده ‌است،‌ یک سلسله آثار و نتایجی دارد. مثلا برای روزه که «لعلکم تتقون» آمده است، نشان می‌دهد که روزه علت بر تحقق تقوا می‌شود یا مثلا «گرسنگی» علت می‌شود برای اخلاق اسلامی و «مواسات با دیگران». این احکام هر کدام آثار و نتایجی دارد.

وی در پاسخ به این پرسش که «طبیعتا باید بعد از ماه رمضان شاهد حرکت رو به جلو در جامعه باشیم اما چرا بعد از ماه رمضان مشاهده می‌شود که جامعه در خیلی از شاخصه‌ها تغییر نکرده‌است؟» تصریح کردند: بعد از ماه رمضان در مناسک و آداب سستی می‌شود، آثارشان خواه‌ناخواه کم می‌شود. در ماه رمضان، به همان اندازه که مردم روزه می‌گیرند، جرم و جنایت کم‌تر می‌شود، خیلی کم‌تر می‌شود، این به‌خاطر آثار این مناسک است. حال بعد از ماه رمضان به دلیل درگیری هوای نفس این مسیر ادامه پیدا نمی کند.

آیت الله گرامی درباره مناسک مورد تاکید این ماه بیان داشتند: یکی از مهمترین مناسک این ماه روزه گرفتن است. کسانی هستند که این گرسنگی را همیشه تحمل می‌کنند و به‌فکر دیگران هم هستند. تلقین و تمرین. در روانشناسی هم تلقین و هم تمرین آثار خیلی خوبی دارد. به همان مقدار که انجام دهند، به همان‌میزان نتیجه می‌گیرند.اما به هر حال بعد از ماه رمضان، به خاطر غلبه مشتغلات نفسانی، یک مقداری برگشت می‌کند، ولی باز برگشت کلی نیست، کسانی که اصلا اهل روزه نیستند با آن‌ها که روزه‌ گرفته‌اند بعد از ماه رمضان فرق می‌کنند.

سنت اطعام رمضان، احیا شود

آیت الله گرامی ضمن تأکید بر احیای سنت اطعام فقرا و نیازمندان، تصریح کردند: از حکمت های ماه مبارک رمضان به‌یاد گرسنگان بودن است. وقتی که در حال روزه گرسنه می شویم توجه داشته باشیم که فقرا یک عمری با این سختی و مشکلات دست‌وپنجه نرم می‌کنند.

ایشان با تاکید بر لزوم حفظ شان فقراء در هنگام اطعام گفتند: قرآن به ما سفارش می کند که «قَوْلٌ مَعْرُوفٌ وَمَغْفِرَهٌ خَیْرٌ مِنْ صَدَقَهٍ یَتْبَعُهَا أَذًى»‌ خوب حرف‌زدن و گذشت‌کردن و هیچ چیز ندادن، بهتر از آن است که بخواهید با منت چیزی بدهید. شخصیت افراد مافوق یک لقمه نان هست. به هر حال باید حتما رعایت شخصیت افراد بشود. هدف از اطعام این است که جفظ شخصیت و کرامت افراد بشود، شخصیت اگر پایمال شود کمک خاصیتی ندارد.

ایشان تصریح کردند: هر چیزی که کرامت و عزت انسان را پایمال کند به هیچ وجه مطلوب نیست. از روایات هم به‌خوبی این‌گونه استفاده می‌شود. برخی مواقع خبر می‌رسد مثلا بعضی‌ها که می‌خواهند اطعام قابل‌توجهی را بین عده‌ای تقسیم کنند بسته‌های غذا را پرت می‌کنند جلو مردم که این مال تو و آن مال آن. این‌ها کرامت شخص را پایمال می‌کند و مطلوب نظر شارع نیست.

آیت الله گرامی با اشاره به شیوع بیماری کرونا بر لزوم حفظ جان مومنان تاکید کرد و گفتند: کسانی که می خواهند افطاری بدهند توجه کنند به جای این‌که سفره‌های جمعی انداخته شود، غذا را به شکل فردی در منازل به دست افراد برسانند، یا پول را بدهند که افراد خودشان غذا تهیه کنند. باید رعایت همه مسائل بشود. مسئله هلاکت نفس و مسئله حفظ جان است.

ایشان با اشاره بر لزوم انجام دستورات کارشناسان حوزه بهداشت و درمان درباره انجام مناسک جمعی دعا در شرایط کرونا اظهار داشتند: در چنین شرایطی اگر امکان آن وجود داشته باشد باید بین دو خاصیت جمع کنند. مثلا با فاصله بنشینند، از بلندگو استفاده کنند، که لازم نباشد زیاد نزدیک هم بشوند، اگر این‌گونه باشد به هر دو هدف رسیده‌اند، اگر دستورالعمل ها و پروتکل ها رعایت نمی شود،  مراسم های گروهی و با جمعیت بسیار برگزار نشود.

فهم قرآن، از قرائت قرآن بهتر است

ایشان با اشاره رسوم متفاوت کشورهای اسلامی در ماه مبارک رمضان گفتند: انس با قرآن در این ماه مورد تاکید است. در برخی از کشورها به تلاوت اهمیت بیشتری می دهند و در برخی به تفسیر و فهم قرآن و به نظر ما فهم قرآن از قرائت و تلاوت آن اولی است.

استاد برجسته دروس خارج حوزه علمیه قم با اشاره به روایت حضرت امیرالمومنین(ع) که «أَلاَ لاَ خَیْرَ فِی قِرَاءَهٍ لَیْسَ فِیهَا تفهم»ٌ خاطرنشان کردند: قرائتی که در آن فهم نباشد،‌ خاصیتی ندارد. البته فهم کلی. آدمی که قرآن می‌خواند، ولی به تفسیرش مراجعه نمی‌کند با آن‌که اصلا نمی‌خواند فرق دارد، ولی کسی که دنبال فهم نیست از قرائت برداشت کامل را ندارد.

ایشان افزودند: در روایت‌ها تاکید شده که در شبانه‌روز مومنان قرآن بخوانند، خود خوانندن قرآن کم‌کم جلب نظر می‌کند. فردی که قرآن می خواند سوال می‌کند که این لغت یعنی چه و کم کم به معنا راه پیدا می کند و همین آثار و نتایجی دارد.

آیت الله گرامی درباره ویژگی افرادی که در جلسات به تفسیر قرآن می پردازند، گفتند:کسی که قرآن را می خواهد تفسیر کند اول باید این کتاب را بفهمد. عمل خودش مهم است. باید عمل‌کننده باشد. به همان اندازه که عمل می‌کند تاثیر کلام دارد. کسی که پای تفسیر این فرد می نشیند می گوید این خودش معتقد است،‌ خودش قبول دارد. به همان اندازه که فهم داشته باشد، اگر همراه با عمل باشد، مسلما تاثیر کلام و نفوذ دارد.

مومنان نماز شب را در اولویت قرار دهند

استاد دروس خارج حوزه علمیه قم درباره مومنانی که به دلیل موانع نمی توانند روزه بگیرند،توصیه کردند: این افراد برای اینکه از ماه رمضان توشه بردارند به نماز شب در این ماه بپردازند. به نماز شب در روایات هم تاکید شده و چه در ماه رمضان و چه در غیر ماه رمضان منتهی مطلوب است. اما در ماه رمضان اثر بهتری دارد به خاطر این‌که ماه رمضان ماه مهمانی خداست. در این ماه خداوند یک بهانه‌ای می‌خواهد که رحمتی به بندگانش بدهد.


اخبار مرتبط

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

کليه حقوق اين سايت متعلق به پایگاه خبری تحلیلی خطِ اعتدال بوده و استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلا مانع است.

بالا